Al gochín sigui llegando-y el samartín

«A tou gochín-y

llega’l samartín»

Esti conocíu refrán ábrenos la puerta a un de les tradiciones ivernales más conocíes d’Asturies: la matanza’l gochu. Magar que’l santu que-y da nome a esta tradición asitiase nel mes de payares (11 de payares), la matanza suel facese demientres dura l’iviernu, zarrándose esti ciclu nes celebraciones del antroxu, que dan pasu al siguiente.

La rellación d’esti santu con esta tradición ta dende’l momentu en que la mesma pallabra samartín ye específica pa referise a la matanza’l gochu, demientres qu’otres paecen ser preferíes n’otros contestos: matancíu, sarracina…

El samartín ye entá angüaño un ritual, y ye posible qu’en munches partes d’Asturies caltenga muncho d’ello. L’estrictu protocolu entama yá dos selmanes enantes del sacrificiu, cuando se ceba al gochu con castañes (o llandes), pa dempués retira-y la comida un día enantes pa que les tripes tean llimpies.

El repartu de xeres tamién taba bien fixao, con xeres estremaes pal home, la muyer ya inclusive los neños, encargaos de llevar la noticia a los vecinos y la preba’l gochu.

La tradición peracaba a los dos díes, convidando a los vecinos a sopes de fégadu o adobu. Esta última parte ye probablemente l’aspectu que meyor sobrevive angüaño, yá qu’atopamos tovía munches fiestes gastronómiques centraes nel gochu per estes feches.

Podemos esfrutar de les Xornaes Gastronómiques del Gochu en Bimenes (1,2 d’avientu); en Felechosa, Ayer (6-9 d’avientu); ya tamién nesti mes de febreru, les Xornaes Gastronómiques del Conceyu de Tinéu (al rodiu del gochu pero incluyendo otres especialidaes de la zona) y sobremanera les Xornaes de la Matanza d’Amieva.

Esta última, que s’allarga tol mes, ye un retu inclusive pal mas fartón: conviértense en tou un llogru finar colos nueve platos que lu componen.

Sopes de fégadu, pote de berces, borona, manes de gochu, callos, llingua guisao, boronzu fritu, picadiellu, sollombu fritu… ¡Hai que s’atrever con ello!

Tags: